Op vraag van de abt en de monniken van de Benediktijnerabij te Ename bevestigde Radbodo, bisschop van Noyon-Doornik in 1085 de overdracht van deze abdij van de kerken van Kortemark en Handzame. Heel waarschijnlijk was Arnulf I of II van Oudenaarde de eigenaar die deze 'altaren' wegschonk. Tot aan de Franse revolutie heeft deze abdij het patronaatsrecht over de kerk behouden.

Over de oudste kerkgebowuen weten we niets. Na de herstelling en de verbouwing uit het begin van de 17e eeuw deed de kerk zich voor als een driebeukige hallekerk met een 15e eeuwse (?) middentoren. In 1848 werd deze kerk afgebroken en tegen de zuidkant van de toren werd onder leiding van architect P. Buyck een nieuwe kerk in neogotiek opgebouwd die in 1849 door bisschop J.-B. Malou werd ingewijd.

Het belangrijkste meubel in de kerk was de 18e eeuwse preekstoel waarvan de kuip versierd was met vier evangelisten-medaillons. Nog vermeldenswaardig was het grote schilderij 'Aanbidding der koningen' dat afkomstig was uit het vroegere barokke hoofdaltaar. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden beide kunstwerken, samen met andere, uit veiligheidsoverwegingen ondergebracht in de toren van de Sint-Pieterskerk te Torhout. Bij de dynamitering van deze toren in 1918 werden deze kunstwerken zwaar beschadigd of vernield.

In 1917 werd de toren van de kerk te Kortemark tot ontploffing gebracht wat ook de gedeeltelijke vernieling van de rest van kerk meebracht.

De driebeukige neogotische Sint-Bartholomeuskerk (1920-1925), naar ontwerp van architect Thierry Nolf (Torhout), met dubbel transept en zuidwestertoren, vervangt een laatgotisch bedehuis, dat in 1849 grondig werd verbouwd en in 1918 totoaal werd vernield. Neogotisch meubilair.

Het 15e eeuwse koperen beeldje 'Maria en Kind in een stralenkrans' bekroonde oorspronkelijk een kroonluchter en is afkomstig uit de Bescheewegekapel te Kortemark.

De Gentse glazenier H. Coppejans (1883-1947) maakte in 1925 de glasramen in de koren. Een jaar later schilderde de Brugse kunstenaar Leo Paret (1896-1976) de veertien staties van de Kruisweg. Paret was lid van de in 1924 gestichte Pelgrims-beweging die een nieuwe eigentijdse katholieke kunst propageerde. Andere bekende 'Pelgrims' waren o.a. de plastische kunstenaars Albert Servaes en Eugeen Yoors.

Aan de poort van de pastorie, is er een bronzen gedenkplaat (1956) van beeldhouwer M. Opsomer ter ere van pastoor-dichter Karel Blancke (Wingene, 1849 - Handzame, 1934) die er op het kerkhof rust.